Opracowanie: Marta Moro
W dwóch słowach
Gra edukacyjna to zaplanowana aktywność dydaktyczna oparta na zasadach gry, która pomaga osiągnąć konkretne efekty uczenia się. Osoby studiujące uczą się poprzez działanie, podejmowanie decyzji, rozwiązywanie problemów i analizowanie skutków swoich wyborów.
Gra edukacyjna nie jest tym samym co gamifikacja.
W grze edukacyjnej sama gra jest główną metodą nauczania. Treść przedmiotu znajduje się w zadaniach, scenariuszu i mechanice gry.
W gamifikacji do zwykłych zajęć dodaje się elementy znane z gier, na przykład punkty, odznaki, rankingi lub poziomy.
Gra edukacyjna może mieć formę m.in.:
- gry planszowej,
- symulacji,
- gry decyzyjnej,
- escape roomu,
- gry terenowej,
- gry cyfrowej,
- gry fabularnej opartej na scenariuszu.
Celem tej metody jest nauka przez doświadczenie oraz bezpieczne ćwiczenie sytuacji, które mogą pojawić się w pracy zawodowej.
Cele wykorzystania tej metody na zajęciach:
- utrwalanie wiedzy poprzez praktyczne użycie,
- rozwijanie umiejętności podejmowania decyzji,
- ćwiczenie współpracy w zespole,
- rozwijanie myślenia analitycznego i strategicznego,
- zwiększenie zaangażowania osób studiujących,
- ćwiczenie komunikacji i negocjacji,
- nauka reagowania na błędy i informację zwrotną,
- łączenie teorii z praktyką.
Podczas gry osoby studiujące działają aktywnie, a nie tylko słuchają. Dobrze zaprojektowane gry mogą wspierać głębsze przetwarzanie informacji, zaangażowanie oraz transfer wiedzy, ale efekty zależą od konstrukcji gry, zgodności mechanik z celami kształcenia oraz sposobu prowadzenia zajęć. Gra pozwala też sprawdzić wiedzę i umiejętności w praktyce oraz uczy odpowiedzialności za decyzje.
Ważnym elementem metody jest omówienie po grze. To moment, w którym grupa analizuje przebieg rozgrywki, błędy, dobre decyzje oraz związki między grą a treściami przedmiotu.
Do jakich form zajęć pasuje?
- Wykład – pozwala aktywizować osoby studiujące poprzez zastosowanie omawianych pojęć do rozwiązania problemu lub podjęcia decyzji.
- Ćwiczenia – wspiera analizowanie problemów, porównywanie różnych rozwiązań oraz uczenie się przez doświadczenie i dyskusję.
- Zajęcia laboratoryjne – umożliwia bezpieczne ćwiczenie umiejętności praktycznych za pomocą symulacji, gier komputerowych lub scenariuszy decyzyjnych.
- Zajęcia projektowe – rozwija umiejętność planowania, współpracy i podejmowania decyzji podczas realizacji złożonych zadań projektowych.
- Konwersatorium – zachęca do dyskusji, argumentowania własnego stanowiska oraz analizowania konsekwencji różnych rozwiązań.
Metoda dobrze pasuje do zajęć zwłaszcza na kierunkach technicznych, menedżerskich i społecznych. Można ją wykorzystać na przykład na przedmiotach związanych z inżynierią, zarządzaniem projektem, bezpieczeństwem, logistyką, informatyką czy komunikacją.
Aby wdrożyć tę metodę, potrzebujesz od 30 minut do kilku godzin zajęć. Czas zależy od złożoności gry. Warto zaplanować:
- krótkie wprowadzenie i zasady,
- rozgrywkę,
- podsumowanie i refleksję.
W zależności od rodzaju gry osoby studiujące mogą pracować indywidualnie lub w niewielkich zespołach. Grupę zajęciową można podzielić na zespoły 3–6 osobowe. Kilka zespołów może grać równolegle.
Przykład
Gra edukacyjna do projektowania systemów produkcyjnych
Gra zastosowana na Politechnice Mediolańskiej, na kierunku Management Engineering.
Na zajęciach z inżynierii produkcji osoby studiujące uczestniczą w grze edukacyjnej, której celem jest zaprojektowanie jak najbardziej efektywnego systemu produkcyjnego. Pracując indywidualnie lub w zespołach, analizują wymagania przedsiębiorstwa, wybierają maszyny i urządzenia, planują rozmieszczenie stanowisk pracy oraz organizują przepływ materiałów. Następnie uruchamiają symulację i obserwują wpływ swoich decyzji na wydajność, wykorzystanie zasobów, koszty produkcji i czas realizacji zleceń. Po każdej rundzie analizują wyniki, identyfikują problemy, takie jak wąskie gardła czy przestoje, i modyfikują projekt, aby poprawić jego efektywność. Dzięki wielokrotnemu testowaniu różnych rozwiązań osoby studiujące uczą się podejmowania decyzji projektowych, analizowania zależności między elementami procesu produkcyjnego oraz oceny skutków własnych działań. Gra pozwala bezpiecznie eksperymentować z różnymi strategiami i rozwija umiejętność projektowania oraz optymalizacji rzeczywistych systemów produkcyjnych.
Dowiedz się więcej
Whitton N., Learning with Digital Games, London 2014.
Plass J., Mayer R., Homer B. (red.), Handbook of Game-Based Learning, Cambridge 2020.
