Kosz i walizeczka

Opracowanie: Anna Chyła

W dwóch słowach

To jedna z metod pozwalających na szybką ewaluację zajęć dydaktycznych. Jej celem jest zebranie informacji zwrotnej od osób uczestniczących w zajęciach. Wykorzystuje storytelling (opowiadanie), jako punkt wyjścia do aktywności. 

Informacja zwrotna jest tu dzielona na dwie kategorie:

1. Walizkę, czyli co zabieramy ze sobą i
2. Kosz, czyli to co było zbędne.

W kontekście zajęć możesz zapytać o wiedzę, umiejętności, metody, treści itd., choć kosz i walizeczka najbardziej pasują do ogólnego pytania o zajęcia – pojedyncze spotkanie, większy moduł lub cały cykl. Osoby studiujące dostają po dwie karteczki. Na jednej wpisują, co zabierają ze sobą, a na drugiej to, co ich zdaniem było zbędne. Walizka i kosz mogą być fizyczne (kosz na śmieci, ale pusty i mała walizka/torba/plecak), narysowane na tablicy lub zupełnie symboliczne. 

Karteczki, które trafiają do walizki są odczytywane głośno. Mogą to zrobić osoby studiujące przed wrzuceniem karteczki do walizki albo osoba prowadząca, po zebraniu wszystkich karteczek. Do kosza trafiają karteczki z informacją o tym, co było zbędne lub puste karteczki, jeśli dana osoba nie chce niczego wpisywać. Osoba prowadząca analizuje treść tych karteczek po zajęciach.

Korzystając z tej metody rozwijasz u osób studiujących kompetencje związane z udzielaniem informacji zwrotnej, precyzyjnym i zwięzłym wyrażaniem myśli oraz opinii. Uczysz też refleksji związanej z zajęciami oraz postawy współodpowiedzialności za ich formę i przebieg.

Do jakich form zajęć pasuje?

Ta metoda będzie odpowiednia dla małych grup, do 30 osób, świetnie sprawdzi się na zajęciach warsztatowych. Możliwe jest skorzystanie z niej w kilku grupach, wtedy analiza będzie bardziej czasochłonna, ale nie niemożliwa. Po kosz i walizeczkę warto sięgnąć w ramach ewaluacji końcowej lub bieżącej.

Przykład

Przedmiot Fizyka 1 na kierunku Mechanika i Budowa Maszyn (I rok, semestr 1)

W ramach tego przedmiotu treści dzielą się na duże tematy (wykład oraz ćwiczenia) – wektory, kinematyka, dynamika, grawitacja, ruch drgający i falowy, statyka płynów, termodynamika.

Na zajęcia z dynamiki (po trzech dużych tematach) przygotowujesz kosz i walizeczkę w postaci schematycznych rysunków na dwóch dużych kartkach papieru. Przyczepiasz je do tablicy magnesami. Pod koniec zajęć rozdajesz osobom studiującym po 2 karteczki samoprzylepne i prosisz o napisanie jednej rzeczy, która do tej pory podczas zajęć była dla nich najważniejsza i jednej, z której można zrezygnować. Jeśli uważają, że wszystko było potrzebne, mogą przykleić pustą karteczkę.

Wszyscy przyklejają swoje karteczki (zachowanie choć częściowej anonimowości), a ty podsumowujesz je jako całość. Przy okazji dajesz możliwość wyjaśnienia lub dopowiedzenia, jeśli pojawią się wątpliwości z twojej strony.

Spisujesz wnioski. W razie potrzeby wprowadzasz sugerowane zmiany w drugiej części cyklu zajęć, zgodnie z koncepcją ewaluacji połowicznej. Komunikujesz wprowadzone zmiany osobom studiującym.

Wnioski dotyczące zakresu merytorycznego zajęć rozważasz w kontekście realizacji efektów kształcenia i ewentualnych możliwych zmian w sylabusie na przyszłość. Porównujesz je z wnioskami z ewaluacji końcowej i ewentualnymi wynikami ankiet studenckich.

Dowiedz się więcej

Poczytaj o ewaluacji osób dorosłych na platformie EPALE: Milczarek K., Ewaluacja w edukacji dorosłych, https://epale.ec.europa.eu/pl/blog/ewaluacja-w-edukacji-doroslych (dostęp: 25.06.2026).

Poznaj ewaluację w kontekście pracy z młodzieżą i młodymi dorosłymi, zainspiruj się praktyką i konkretnymi scenariuszami w opracowaniu Ewaluacja w pracy metodą projektu, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, 2008.

Czy metody aktywne są tylko dla dzieci? A może w pracy z dorosłymi sprawdzą się lepiej, niż ci się wydaje? Poznaj więcej metod aktywnych czytając artykuł Beaty Ciężkiej „Dziecięce” metody ewaluacji, https://epale.ec.europa.eu/pl/blog/dzieciece-metody-ewaluacji (dostęp: 25.06.2026).