Test offline to rozwiązanie, które pozwala przeprowadzić egzamin w tradycyjnej, papierowej formie, a jednocześnie wykorzystać UPeL do sprawnego przetwarzania i zliczania wyników zgodnie z wcześniej przyjętymi przez nauczyciela/nauczycielkę zasadami oceniania. Osoby studiujące rozwiązują test w sali, korzystając z wydrukowanych materiałów, natomiast sprawdzanie odpowiedzi odbywa się automatycznie po zeskanowaniu kart odpowiedzi i przesłaniu ich do systemu.
W praktyce oznacza to rozdzielenie dwóch etapów: rozwiązywania i oceniania. Sam egzamin przebiega w kontrolowanych warunkach czyli w sali, bez konieczności korzystania z komputerów. Z kolei ocena zostaje zautomatyzowana i przeniesiona do środowiska UPeL, co znacząco ogranicza czas potrzebny na sprawdzanie prac.
Przygotowanie testu rozpoczyna się w kursie na UPeL od dodania aktywności Test offline.
Na tym etapie nauczyciel/ka pracuje dokładnie tak, jak przy tworzeniu klasycznego testu – korzysta z banku pytań, tworzy ich strukturę, a w razie potrzeby różne warianty testu/egzaminu. Następnie system generuje komplet materiałów: arkusz z pytaniami oraz kartę odpowiedzi, na której osoby studiujące będą zaznaczać swoje wybory.
W trakcie egzaminu kluczowe jest jasne rozdzielenie funkcji tych dwóch dokumentów. Arkusz pytań służy wyłącznie do odczytu treści, natomiast wszystkie odpowiedzi muszą być zaznaczone na karcie odpowiedzi. To właśnie ona jest później analizowana przez UPeL, dlatego jej poprawne wypełnienie ma bezpośredni wpływ na wynik.
Po zakończeniu egzaminu karty odpowiedzi są skanowane i wgrywane do UPeL. System rozpoznaje zaznaczenia, przypisuje je do konkretnych osób studiujących i automatycznie oblicza wynik. Na tym etapie rola prowadzącego polega przede wszystkim na weryfikacji poprawności odczytu – szczególnie w przypadkach niejednoznacznych lub przy słabej jakości skanu.
Rozwiązanie to dobrze sprawdza się w sytuacjach, w których ważna jest kontrola warunków egzaminu, na przykład przy dużych grupach lub w salach bez dostępu do infrastruktury komputerowej. Jednocześnie pozwala uniknąć najbardziej czasochłonnego elementu pracy dydaktycznej, jakim jest ręczne sprawdzanie testów.
Test offline to rozwiązanie, które wprowadza bardziej uporządkowane i równe dla wszystkich warunki przeprowadzania egzaminu. W sytuacji, gdy narzędzia AI są łatwo dostępne i mogą być dużym wsparciem w nauce, ale też pokusą podczas rozwiązywania testów, taka forma pomaga uniknąć niejasności i wątpliwości. Dla prowadzącego oznacza to większy komfort przy interpretowaniu wyników, a dla osób studiujących – jasne zasady i poczucie, że każdy pracuje samodzielnie i na tych samych warunkach, a ocena odnosi się do ich wiedzy i przygotowania.
Przygotowanie i przeprowadzenie testu offline wymaga zaplanowania kilku etapów, które następują po sobie w logicznej kolejności.
Etap 1. Przygotowanie testu
Na początku kluczowe jest poprawne przygotowanie testu w UPeL. Nauczyciel/ka samodzielnie utworzą aktywność Test offline utworzyć dla niego pytania lub dobrać je z bazy pytań oraz upewnić się, że wszystkie odpowiedzi są jednoznaczne i poprawnie oznaczone. Warto na tym etapie przejrzeć test w całości – błędy w kluczu odpowiedzi będą później powielane automatycznie przez system.
Etap 2. Generowanie materiałów egzaminacyjnych
Kolejnym krokiem jest wygenerowanie materiałów egzaminacyjnych. UPeL przygotowuje arkusz pytań oraz formularz (karta) odpowiedzi. Oba dokumenty należy wydrukować w odpowiedniej liczbie egzemplarzy, najlepiej z niewielkim zapasem. Dobrą praktyką jest również wykonanie krótkiego testu technicznego – sprawdzenie, czy przykładowo zeskanowany formularz odpowiedzi zostaje poprawnie odczytany przez system.
Etap 3. Przeprowadzenie egzaminu w sali
W trakcie egzaminu szczególnie istotne jest jasne przekazanie instrukcji osobom studiującym. Powinny one wiedzieć, że odpowiedzi zaznacza się wyłącznie na karcie odpowiedzi, a arkusz pytań pełni jedynie funkcję pomocniczą. Warto także przypomnieć o konieczności poprawnego wpisania identyfikatora, ponieważ to on umożliwia przypisanie wyników do właściwej osoby.
Na co szczególnie zwrócić uwagę osobom studiującym (warto powiedzieć to wprost przed rozpoczęciem):
- osoby studiujące wypełniają samodzielnie następujące informacje: imię, nazwisko, podpis, numer ID, nie zaznaczają natomiast grupy – prowadzący rozdaje formularze z zaznaczoną już grupą,
- odpowiedzi zaznaczamy tylko na formularzu odpowiedzi – arkusz pytań nie jest oceniany,
- zaznaczenia powinny być wyraźne i jednoznaczne (czarny długopis),
- nieczytelne poprawki mogą zostać błędnie odczytane przez system,
- w przypadku zmiany odpowiedzi należy zamalować całe błędnie zaznaczone pole i jednoznacznie zaznaczyć nową odpowiedź – nie wolno pozostawiać dwóch zaznaczeń przy jednym pytaniu,
- przed oddaniem pracy warto sprawdzić, czy wszystkie odpowiedzi zostały zaznaczone zgodnie z intencją,
- należy upewnić się, że identyfikator został wpisany poprawnie.
Dobrze jest również krótko wyjaśnić, że sposób zaznaczania odpowiedzi ma bezpośredni wpływ na poprawność późniejszego odczytu i wyniku.
Etap 4. Zakończenie i weryfikacja egzaminu
Po zakończeniu egzaminu następuje etap przetwarzania. Formularz odpowiedzi nauczyciel/ka muszą zeskanować, zwracając uwagę na jakość obrazu (najlepiej w trybie czarno-białym i odpowiedniej rozdzielczości, zapewniającej czytelność znaczników).
Na tym etapie kluczowe jest przygotowanie plików w sposób zgodny z wymaganiami UPeL – każdy formularz odpowiedzi powinnien zostać zapisany jako osobny plik. Można to osiągnąć na dwa sposoby:
- już na etapie skanowania, korzystając z funkcji urządzenia wielofunkcyjnego lub skanera (często opisywanej jako „skanowanie do wielu plików”, „oddzielne strony jako pliki” lub podobnie) albo
- po skanowaniu zbiorczym – rozdzielając jeden plik PDF na pojedyncze strony przy użyciu dedykowanych narzędzi do edycji PDF.
Dopiero tak przygotowane pliki (pojedyncze formularze odpowiedzi) są wgrywane do UPeL, gdzie system automatycznie dokonuje oceny.
Ostatnim krokiem jest weryfikacja wyników. Pomimo automatyzacji procesu nauczyciel/ka powinien/powinna przeanalizować przypadki niejednoznaczne, takie jak słabo zaznaczone odpowiedzi, przesunięcia znaczników czy błędnie rozpoznane identyfikatory. Dopiero po tej kontroli wyniki mogą zostać uznane za wiarygodne i udostępnione osobom studiującym.
Testy offline na Moodle [wywiad z prof. dr hab. inż. Janem Kusiakiem (Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej AGH)]
Jak Moodle może ułatwić życie dydaktykowi? : Testy offline [webinar z prof. dr hab. inż. Janem Kusiakiem]
