Opracowanie: Damian Pietrzak
W dwóch słowach
Metoda Kiplinga (in. Metoda 5W1H) polega na analizowaniu zagadnienia, problemu lub sytuacji za pomocą sześciu pytań: co (what), kto (who), gdzie (where), kiedy (when), dlaczego (why) oraz jak (how). Umożliwia to kompleksowo spojrzeć na dane zagadnienie, a także pomaga szybko zdiagnozować problem, opisać sytuację lub zaplanować rozwiązanie, bez pomijania ważnych faktów. W praktyce może być stosowana zarówno przez osobę prowadzącą zajęcia, jak i przez osoby studiujące.
Podstawą metody jest zadawanie następujących pytań:
Co? – Co jest problemem i dlaczego się pojawia? Co się dzieje w wyniku tego problemu?
Kto? – Kogo dotyczy problem? Kto odkrył błąd? Dlaczego właśnie ta osoba?
Kiedy? – Kiedy problem pojawił się po raz pierwszy? Dlaczego właśnie wtedy? Jakie kryteria akceptacji wskażą, że problem został rozwiązany?
Gdzie? – Gdzie problem się pojawił? Gdzie występuje? Dlaczego właśnie tam?
Dlaczego? – Dlaczego problem wystąpił? Jaka jest jego pierwotna przyczyna?
Jak? – Jak objawia się problem? Jak można go rozwiązać? Dlaczego w ten sposób? Jakie są alternatywne rozwiązania i które jest optymalne? Jak często problem występuje? Jak można sprawdzić, czy problem został rozwiązany?
Metoda Kiplinga sprawdza się wtedy, gdy potrzebne jest uzyskanie danych dotyczących nowej sytuacji, do ustalenia okoliczności wystąpienia danego problemu czy planowania działań. Zespoły często mają trudności z rozwiązaniem problemu, ponieważ każdy ma inne spojrzenie na daną sytuację i zazwyczaj patrzy na nią tylko z własnej perspektywy, w oparciu o swoją wiedzę i doświadczenie. Zastosowanie tej metody pozwala przekształcić to wyzwanie w zaletę poprzez szczegółową i konstruktywną analizę sytuacji, opartą na logicznym i systematycznym zadawaniu pytań. W ten sposób problem jest analizowany z każdej strony, rozkładany na czynniki pierwsze, każdy aspekt staje się jasny, następuje wymiana punktów widzenia, a pole możliwych rozwiązań jest szeroko otwarte.
Metoda Kiplinga jest skuteczna, zwięzła i szybko prowadzi do odpowiedzi. Efektem prawidłowo zastosowanej metody jest krótka, zwięzła i konkretna notatka na temat analizowanej kwestii.
Do jakich form zajęć pasuje?
Metoda Kiplinga sprawdzi się na tych zajęciach dydaktycznych, na których osoby studiujące muszą dokładnie zdefiniować problem, zebrać informacje lub zaplanować kolejne działania. Wspiera analizę złożonych sytuacji, uczy systematycznego zadawania pytań oraz porządkowania informacji przed podjęciem decyzji. Użyj tej metody, gdy osoby, które uczysz, analizują studia przypadków, przygotowują projekty lub poszukują przyczyn konkretnych problemów.
Aby ją wdrożyć, wystarczy od 20 do 60 minut pracy warsztatowej, w zależności od stopnia złożoności zagadnienia. Warto zakończyć pracę wspólnym omówieniem odpowiedzi i wypracowaniem wniosków lub planu dalszych działań. Grupa zajęciowa może pracować wspólnie lub zostać podzielona na zespoły liczące 3–6 osób, które równolegle analizują ten sam problem albo różne aspekty większego projektu.
Przykład
Na kierunku inżynieria środowiska studenci realizują projekt dotyczący poprawy systemu gospodarowania odpadami na terenie kampusu. Zajęcia są realizowane z wykorzystaniem metody PBL (Problem Based Learnign). Przed opracowaniem propozycji rozwiązań zespół wykorzystuje metodę 5W1H, aby dokładnie zdefiniować problem.
- Co? – Problemem jest niski poziom segregacji odpadów na kampusie.
- Kto? – Problem dotyczy studentów, pracowników oraz administracji uczelni.
- Kiedy? – Najwięcej błędów w segregacji występuje w godzinach największego natężenia ruchu między zajęciami.
- Gdzie? – Problem jest najbardziej widoczny w budynkach dydaktycznych oraz strefach gastronomicznych.
- Dlaczego? – Głównymi przyczynami są niewystarczające oznakowanie pojemników oraz brak wiedzy użytkowników.
- Jak? – Możliwe rozwiązania obejmują zmianę oznakowania, kampanię informacyjną oraz rozmieszczenie dodatkowych punktów segregacji.
Na podstawie odpowiedzi studenci przygotowują plan działań i uzasadniają wybór proponowanych rozwiązań. W kontekście PBL metoda 5W1H wspiera precyzyjne definiowanie problemu, rozwija umiejętność analitycznego myślenia oraz ułatwia planowanie kolejnych etapów projektu.
Dowiedz się więcej
Dowiedz się więcej o metodzie Kiplinga [dostęp: 19.08.2026]
Obejrzyj nagranie o metodzie Kiplinga [dostęp: 21.08.2026]
Szablony do zastosowania metody Kiplinga [dostęp: 13.08.2026]
