E-portfolio (zwane też elektroniczną teczką lub cyfrowym portfolio) to dynamiczne narzędzie edukacyjne służące swemu twórcy do gromadzenia własnych wytwórów i tym samym dokumentowania czynionych postępów. Jednocześnie e-portfolio zachęca i ułatwia planowanie swojego rozwoju, a także refleksję nad nim.

Centrum e-Learningu było partnerem w projekcie MOSEP (More Self-Esteem with my E-Portfolio), w ramach którego stworzone zostały darmowe i ogólnodostępne materiały szkoleniowe pokazujące, jak efektywnie korzystać z e-portfolio.

E-portfolio można tworzyć nawet za pomocą najprostszych programów – np. edytora tekstu lub arkusza kalkulacyjnego – my jednak zdecydowaliśmy się przetłumaczyć na język polski i rozwijać Maharę, aplikację typu open-source stworzonąa specjalnie do budowy elektronicznej teczki.

MOSEP nakierowany jest w największym stopniu na uczniów w wieku gimnazjalnym i ich nauczycieli. W Centrum e-Learningu stawiamy sobie jednak szersze cele. Promujemy ideę, że e-portfolio może być świetnym narzędziem do zarządzania swoim rozwojem, do świadomego dokumentowania i integrowania postępów dokonywanych w środowisku formalnym (np. w uczelni) i nieformalnym. To narzędzie człowieka, który chce się uczyć przez całe życie.

Coraz częściej uczenie się wychodzi poza sztywne ramy edukacji formalnej. Zwłaszcza w kontekście uczenia się przez całe życie trudno mówić jest jedynie o wiedzy zdobywanej w szkole, zaś dyplomy i certyfikaty przestają być jedynym i miarodajnym źródłem informacji o kompetencjach czy umiejętnościach ucznia. W ramach kształcenia formalnego coraz mniejszy nacisk kładzie się na szczegółową wiedzę z danej dziedziny (tę nabyć można, kiedy zajdzie taka potrzeba – np. w nowej pracy), a większy na ogólne kompetencje, takie jak umiejętność krytycznej analizy czy prezentacji swoich umiejętności.

Z drugiej strony warto mieć możliwość oceny i wykorzystania tego, czego uczeń nauczył się samodzielnie, co często wykracza poza program i w żaden sposób nie daje się zaszeregować w tradycyjnym systemie ocen. Pojawia się zatem problem dokumentacji, akredytacji oraz prezentowania osiągnięć ucznia, które mają ogromną wartość zarówno dla niego samego, jak i chociażby jego potencjalnych pracodawców. W tym aspekcie nieocenioną rolę pełnić może e-portfolio.

Czym zatem jest e-Portfolio? Jest elektronicznym systemem pozwalającym uczniowi (ale także nauczycielowi czy instytucji) tworzyć i zarządzać cyfrowym zbiorem obiektów, które prezentują jego kompetencje i umiejętności w wybranym kontekście oraz wspierać refleksję zarówno nad uczeniem się, jak i własnym rozwojem. System ów umożliwia nadto prezentację osiągnięć i ocenę zawartości szerszej publiczności, nauczycielom, pracodawcom czy rodzicom.

Zbieranie przez ucznia własnych wytworów, które niekoniecznie związane są z programem nauczania, niesie też dodatkowe korzyści. Pokazuje, że rozwijanie się jest wartością samą w sobie, również wówczas, gdy nie widać bezpośredniej i natychmiastowej możliwości wykorzystania nowo nabytej wiedzy. Zachęca do rozwijania pozaszkolnych zainteresowań przez pokazanie, że one także są doceniane. Stymuluje wewnętrzną motywację twórcy e-portfolio. Pozwala połączyć tę pozaszkolną edukację z tym, czego uczy się w jej murach, tym samym likwidując bariery między edukacja formalną i nieformalną.

Inną wartością e-portfolio jest też jego naturalna interdyscyplinarność. Tradycyjna edukacja opiera się na podziale na przedmioty czy kierunki nauczania. Oznacza to, że, niestety, większość uczniów nie potrafi wykroczyć poza narzucone przez taki program ograniczenia. Przy stosowaniu e-portfolio można to zmieniać. Sporządzenie notatki czy nagrania z wizyty w muzeum staje się ćwiczeniem w kilku dziedzinach – języku, historii i technologiach komunikacyjnych.